Mannen verzorgen? Vrouwen doen dat al eeuwen, gratis

Een open brief aan Joël De Ceulaer
Dag Joël,
Ik schrijf je deze brief omdat er toch iets van mijn hart moet. Al 10 jaar! Op het toenmalige Twitter irriteerde je mij mateloos op Internationale Vrouwendag, en je emotioneerde me zelfs, omdat je je afvroeg waarom mannen niet werden gevierd. Ik schrijf het nu toe aan je toenmalige onwetendheid over Internationale Mannendag, maar het is nooit te laat om te leren. Herinner jij het je nog?
Ik wil je vertellen waarom ik zo emotioneel reageerde. Ik ben een getekende vrouw die levenslang getraumatiseerd is omdat andere mensen hebben beslist wat goed voor mij was. Elk jaar vier ik op Internationale Vrouwendag mijn mentale littekens, omdat ik trots ben dat ik er nog sta. Ik sta op mijn eigen benen, soms wankel, soms zelfzeker, soms angstig, soms aanwezig en luid. Enfin, je begrijpt me wel: ik sta er.
Voor mij is 8 maart geen verjaardagsfeestje waar mannen vergeten werden uit te nodigen. Het is geen wedstrijd en geen prijsuitreiking voor wie het meest heeft geleden. Het is de dag waarop ik, en met mij ontelbare vrouwen, stilsta bij wat het kostte om zelf te mogen beslissen over ons leven, ons lichaam en onze toekomst. Jouw vraag klonk onschuldig, maar ze legde een rekening naast een wonde. Ze suggereerde dat vrouwen een feestdag hebben omdat mannen vergeten zijn, terwijl die dag er is omdat vrouwen te lang vergeten, genegeerd en overruled zijn.
Ik ben aan die tweet blijven denken toen ik gisteren, op Internationale Mannendag, naar De Afspraak keek. Er was aandacht voor de alarmerende cijfers over mannen. Die cijfers zijn echt: in Vlaanderen is 74 procent van alle zelfdodingen een man. Maar de vraag die ik me stel, is geen populaire: moeten we in 2026 nu ook mannen gaan verzorgen en hun gevoelens koesteren, terwijl vrouwen wereldwijd nog altijd lijden onder mannelijk geweld?
Opvallend genoeg was het een vrouw, een klinisch psychologe, die in de uitzending uitleg gaf over mannelijke kwetsbaarheid. Ik zeg dat niet om haar te viseren. Ze deed haar werk, en ze deed het ongetwijfeld goed. Maar het illustreert precies mijn punt. Zodra het over zorg en kwetsbaarheid gaat, is het weer een vrouw die het gesprek draagt, de uitleg geeft en het werk doet. Ook bij het gesprek over mannelijke gevoelens zijn het vrouwen die de emotionele arbeid leveren.
Ik hoor de reacties al. “Zorg is geen taart die je verdeelt, aandacht voor mannen gaat niet ten koste van vrouwen.” In theorie klopt dat. In de praktijk zijn tijd, geld en politieke aandacht wel schaars. En wie de geschiedenis kent, weet wie bij de verdeling meestal als laatste aan bod komt. Wie zegt dat er plaats is voor iedereen, moet dat bewijzen met daden, op socio-cultureel vlak, op de werkvloer, in het onderwijs en in de hulpverlening, en niet met een slogan. Aandacht voor mannen kan perfect samengaan met aandacht voor vrouwen, maar dan moet die aandacht blijken uit wat we concreet doen en niet enkel uit wat we zeggen.
Een tweede bezwaar: “Op Mannendag mag je toch over mannen praten zonder meteen over vrouwen te beginnen?” Natuurlijk mag dat. Maar dat gesprek verloopt nooit in een vacuüm. Wie mannelijk leed bespreekt zonder te kijken naar wie dat leed meestal opvangt, vertelt maar de helft van het verhaal. Vrouwen verzorgen kinderen, ouders, partners, collega’s en ook de gevoelens van mannen die nooit leerden praten over hun eigen gevoelens. Het is hoog tijd dat mannen hun emotionele huishouden zelf op orde brengen, bij hulpverleners, bij vrienden, bij elkaar, en niet bij de vrouw naast hen. Een gesprek over mannelijke kwetsbaarheid dat eindigt met vrouwen die opnieuw de zorg opknappen, noem ik geen vooruitgang. Ik noem het een nieuwe taak voor vrouwen.
Dan is er nog het vaste ritueel. Bij elke discussie over gelijkheid staat er wel een man op met dezelfde foto: soldaten aan het front, loopgraven, modder. De boodschap is dat mannen al genoeg hebben opgeofferd en dat we dus mogen ophouden met zagen. Het is een afleidingsmanoeuvre. Terwijl de mannen vochten, draaiden vrouwen de fabrieken, voedden gezinnen, begroeven doden en bouwden daarna het land weer op. Zij stonden alleen niet op de foto. Dat hun werk onzichtbaar bleef, is precies waar gelijkheid over gaat. Wie die foto als troefkaart uitspeelt, bewijst het punt van de feministen.
Pijn is geen wedstrijd, en wie mannelijk leed inzet om vrouwelijk leed te relativeren, helpt niemand, mannen zelf het minst. Veel feministen zeggen dat al jaren: schadelijke mannelijkheidsnormen zijn een deel van hetzelfde probleem. Dezelfde normen die mannen doen zwijgen tot het te laat is, laten vrouwen opdraaien voor het gevolg. Hulp voor mannen en gelijkheid sluiten elkaar dus niet uit. Ze versterken elkaar, op voorwaarde dat het werk begint bij de mannen zelf.
Dus ja, Joël, ik gun mannen hun dag. Echt. Mannen hebben hun dag al, elk jaar op 19 november, en niemand verbiedt iemand hem te vieren. Mannen die in stilte lijden verdienen aandacht, hulp en een gesprek. Investeer in laagdrempelige hulp voor mannen. Maar doe dat zonder het geweld tegen vrouwen te vergeten, en zonder vrouwen opnieuw tot hulpverleners te benoemen. Zorg voor mannen is een taak van de samenleving en van mannen zelf, geen gunst die vrouwen moeten verlenen.
Misschien herinner je je dat Twitter-moment niet eens meer. Voor mij blijft het nazinderen. Daarom deze brief, zonder wrok, maar met de hoop dat je nu beter begrijpt waarom gelijkheid voor mij zo veel betekent.
Met strijdbare groeten,
Pinar

Opmerkingen